MIRINDALAN SA HAPON NA TIG-URAN

Iyan saimo
dila
lukadon.
ay, sakuya
batag na saba
tulos iayon,
luyat pa
alagad hare ka
uya an hal-o,
maitom,
ika
lulubakon,
lubang mo
nganga,
kinaban
magayagaya.

Giraray, para ki JRQ.

I Do Not Love You Except Because I Love You
Pablo Neruda

I do not love you except because I love you;
I go from loving to not loving you,
From waiting to not waiting for you
My heart moves from cold to fire.

I love you only because it's you the one I love;
I hate you deeply, and hating you
Bend to you, and the measure of my changing love for you
Is that I do not see you but love you blindly.

Maybe January light will consume
My heart with its cruel
Ray, stealing my key to true calm.

In this part of the story I am the one who
Dies, the only one, and I will die of love because I love you,
Because I love you, Love, in fire and blood.

SINAROM

Para ki JRQ.

PU-CHANG-CHA-CHA

siisay an makikisayaw sa sayaw kan mga traydor na ini sa demokrasya kan maheherak na nasyon kan Pilipinas? sa naaaking mga aldaw, saksi giraray kita sa sarong pangyayaro kun sain nahiling ta an an pwedeng magio kan mga nasa poder. sabi ngani kaini ni polemarchus, justice is the advantage of the stronger, kun sain an kusog na pinag-uurolayan iyo an kusog kan numero asin kan partido. an tiraniya kan partido uni sa satuya mismong bangbangan ngunyan. bungog an mga representante sa boses kan saindang mga pinagrerepresentar! sa katapusan, an saindang kagustuhan--o an kagustuhan ni gloria macapagal arroyo--an nasusunod. dakulang pagbalubagi sa ngaran na representasyon! kuraban sa impyerno an gabos na minabali sa sayaw na ini!

Ibagsak si Gloria!

Pacquiao Overload

Dai ko maninigaran na talagang matibay asin batikano nang parakawat sa ngunyan si Manny Pacquiao. Totoo sa saiyang bansag na Pacman, saro-sarong naubos na magkadaraog an mga darakulang pangaran sa kinaban kan boksing. Garo kawat na pacman, inubos ni Pacman an mga kalaban, asin kun siya ngunyan tatawan nin titulo bilang saro sa mga pambihirang paraboksing kan gabos na panahon, manunungod sana man iyan sa saiya. An pinakahuri niyang kawat kontra ko Hatton, nagpahiling kan kaskas asin liksi kan sarong parakawat, kaya ngani kan mahunat si Hatton, garo baga dai pa man handa si Pacman kan saiyang panggana. Kun si Pacman taga Lagonoy, siguro an nasa isip niya, “aw num, napano, eyo na tolos? Aw abo!”

Tuod na man kita na pakatapos kan kawat ni Pacman, haros magduduwang semana na laog kan bareta sa diyaryo o sa telebisyon iyo si Pacman. Si Pacman asin si Jinky. Si Pacman asin si nanay niya. Si Pacman asin si Atienza. Si Pacman asin an saiyang pag-uli. Si Pacman sa laog kan eroplano. Si pacman pag-ibaba sa eroplano. Si Pacman asin an Team Pacquiao. Si Pacman asin an saiyang pagkakan.

Halat ko an bareta kun ano an parong kan atot ni Pacman.

Totoo giraray sa saiyang pangaran, pakyaw na ni Pacquiao an bareta. Kinakan na ni Pacman an media. Masasabotan ta man gayod ini nin huli ta pinapabakal an bareta, (sa mascara kan serbisyo publiko) asin ini an hinahanap kan mga parabakal. Alangan man magtinda ka nin balaw o kan an hanap karne? Idagdgad pa digdi, pinapabakal man si Pacman bilang sarong bayani kan satuyang panahon. Sa kakulangan kan satuyang panahon nin makakaputan na mga panalmingan, uya si Pacman na minapahiling nin kusog asin an kusog iyo an dalan pasiring sa pag-uswag. Pinapahiling man si Pacman bilang sarong tawong mapakumbaba asin matinabang, minapakakan sa saiyang lambing panggana asin dai nanggad nalilingaw na magsalingoy sa saiyang hinalian. Si Pacman man an panalmingan na kun yaon an Diyos sa satuya, kita manggana, huli n asana ta dai siya nalilingaw magpamibi sa saiyang corner bago asin pakatapos kan laban, asin dai nanggad nalilingaw an saiyang ina na magpamibi. Total package si pacman.

Alagad hilingon ta an penomenon na ini sa sarong “pasiway” na paghiling. Enot yaon giraray an isyu sa tunay na papel kan midya sa kumunidad. Tama daw na haros lampas kabanga kan mga newscast yaon sa panggana ni pacman mantang kadakul na mga isyu an kaipuhan pang mahiling asin maaraman, arog baga kun ano na an estado kan mga nagtitios digdi sa Naga City, o sa sistema kan edukasyon kan satuyang nasyon. Tama man na tawan nin bareta si Pacman alagad bako sa puntong ubos an gabos na airtime kan bareta para sana saiya.

Hilingon ta an padagos na pag-ruro kan midya lalo na an telebisyon sa satuyang nasyon. Ano man baga an mga bareta na madadangog mo burobanggi? Kun pirang motorsiklo an nadisgrasya, pirang jeep an nakabunggo, pirang trak an nahulog. Siisay an nagadan asin kun isay an suspek. Siisay an na rape, isay an na salvage, isay an nadukot.

Hain man baga sa duwang pinakadakulang estasyon kan telebisyon an oras kun sain an mga isyu na pankumunidad an pinaguurolayan? Igwa man gayod, alagad anong oras ini pinapadalan? Matanga hanggan sa mag-imaaga. Ano an tinatawan nin oras? Iyo itong apat na magkasurunudan na mga teleserye na pareho an mga istorya: darapangan, hurudasan,morudahan,paururagan. Kaipuhan man gayod an teleserye, alagad kaipuhan pa daw an apat?

An telebisyon sarong dakulang basurahan. Lalo na mga bareta. Mayong bagong ideya an minaluwas. Mayong bagong isyu an mapag-uurulayan. Gabos na mga mabata yaon digdi: mga ginadan, mga parahabon, mga parakidnap, mga parakito, mga kurakot, asin iba pa.

An panggana ni pacman totoo minadara nin honra sa satuyang nasyon. Sa panahon na an satuyang nasyon minabandera bilang saro sa mga pinakakurakot sa kinaban, siya sarong dakulang mascara kan satuyang administrasyon. Sa panahon na an gobyerno minahagad nin respeto sa international community mala ngani ta kaipuhan magsorry itong nagsabi na “we are nation of servants” alagad an maogmang bareta na ikinatatao kan gobyerno iyo na igwang mga bagong bukas na trabaho sa ibang nasyon, si pacman totoo sarong dakulang imahen na kaya kan pinoy na maging dakulang tawo sa ibang rasa.

Alagad, dai paglingawan na si Pacman bako an nasyon. Dai man ngani minasabi kaini sa pacman alagad hilinga an midya: si pacman iyo an nasyon, iyo an kalag kan nasyon, iyon an dugo kan Pilipino.

An midya sarong pulpito kan sadiri niyang ebanghelyo. An lambing tataramon na minaluwas sa saiya nagiging panarigan na gapo, nagiging prinsipyong susudan kan katotoohan. Alagad, kun ini gabos n asana sa komersyal halaga, an ebanghelyo kan midya iyo an ebanghelyo kan pirak! An midya na iyo an dapat salming kun sain mahihiling an inaagihan kan bilog na kumunidad Pilipino—bako sana kan Manila—nagiging sarong plataporma kan mga kapitalista. Iyo, aram kan mga probinsyano an nangyayari sa Manila, alagad aram daw kan mga tagaManila an nangyayari sa mga probinsya? Igwa man bareta manunungod sa mga probinsya, maghalat lang kun igwa nin bagyo o linog o balikatan.

Ano baga an mas mahalaga sa midya: an nadisgrasyang motorsiklo o an bareta kan nawawarang lider? An nagrarambol na mga taga Baguio o an mga isyu kan mga katutubo sa Benguet? An mga tataramon ni Jamby o an isyu kan mga para-omang nagiging pasikadan kan Agrarian Reform? An seksi post kan artista sa FHM o an mga aki na napipiritan na magtrabaho nin huli sa pagtios? An pag-abot ni Pacman asin an saiyang mga pagkakan o an isyu kan korapsyon ni Gloria? An natumbang kahoy sa gilid kan tinampo o an mga kwarta kan gobyernong nagkahurulog sa bulsa kan mga lideres?
Dakul na mga isyu an kaipuhan na matukar asin madiskusyonan sa laog nin saro may kabangang oras, bako sana an detalyadong pag cover ki Pacman, kan motorsiklong nakabangga, o kan seksi post kan sarong aktres.
Kaipuhan tang hagadon sa midya an maninigong serbisyo nin huli ta sinda nagkakakwarta gamit an tataramon na serbisyo publiko. Kita an publiko. Kita an saindang pinapabakal.

Joey de Leon: Sino nga ba ang Mali?

It's my second week here again in Manila where I am enrolled again for a postgraduate degree. While on my way to Makati, I saw these billboards announcing the return of the old show Wow Mali in ABC 5. The poster has the face of the show's host, Joey de Leon, pasted on a woman's body. While the poster elicited laughters from my friend, I was silenced by it. (Sadly, I cant google the picture to be posted here.) While the poster may be true to its name, i.e., mali na nakadikit yung mukha ni Joey sa katawan ng babae, the message goes just beyond this message and actually crosses the border of being gender biased.

Joey de Leon is known for mimicking gays and women in order to deliver his own brand of humor, if you may qualify it as humor. He and same school of comedy that local TV stations have are into this brand of humor where gays are the favorite pulutan. Gays are ridiculed, portrayed as malalandi, suffer the brutalities of the macho, and so on. The question is, why Joey and his worhsippers cannot undo this brand? Haven't they got any new tactics, or we have to wait for this brand of comedy die together with its people?

In a deeper reflection, this also shows that Filipino society has yet to struggle with the brusko image of masculinity. While it may be true that gays and lesbians are now being slowly accepted into the society as may be proven by their visibility and the growing societies that they have, this movement (of being accepted) is as slow as the economic recovery of this nation. Case in point again is the poster of Joey de Leon's show. Why in the world should he pose in such way just to deliver a joke? I would argue strongly that this is because gays are still seen as jokes themselves, maybe bolstered by the fact that lots of those who are in stand up comedy business are gays. Filipino society has long way to go to emancipate gays and lesbians. No amount of propaganda from the Church that they are welcoming the gays (but not their acts) into the Kingdom, or from Politicians that they are comfortable working with gays can deceive the world that this nation is still highly gender-ized society. While women are now holding top posts in different groups as well noted by global observers, gays and lesbians have to do more hard work to prove their worth, their worth that is more than being the stuff of jokes of Joey de leon and his old rotten school.

Surely, the bill that should protect gays and lesbians from this blatant descrimination should be passed soonest. While there may be a law that protects the "third sex" (the term itself is descriminatory) from abuses in their workfields, the arms of the law should extend even to this simple instances of defamation.

Joey de Leon has lost his humurous (if ever there was, in the first place) bone. He is a picture of the old school of comedy that capitalizes on the personality of others and throws these personalities in the margins. The Philippine television, while it tries to survive global competition, has to capitalize on new generation of creative actors and writers. The old well is dry, and deserves to rest.

To add to this point, what value do Wow Mali and other practical joke shows really give? Practically and literraly nothing.

I am waiting for the moment when gay organizations would call a boycott on shows that buffers homosexual descrimination.

If there is someone who is wrong here, its not the homosexuals. Joey and his gang of uncreative writers are. Wow maling mali nga.

Pagkabuhay Liwat

haloy ng maray an sakuyang huring sinurat asin dai ko aram kun igwa pang nagbabasa kaining blog na ini. haloy na nin huli sa manlain-laen na rason, asin gabos gayod na mga rason na iyan mapagsasaaro sa tataramon na "pagpa-omay". tibaad man nanggad, kaipuhan na mag-agi ako sa proseso nin pag-omay tangani na makabalik ako sa sakuyang sadiri.

pakatapos kan haloy na panahon na ini, boot ko giraray na magsurat. dakul na akong kaipuhan na maisurat. lugod, bumalik an sakuyang gana na isaysay giraray an satuyang mga inaagihan, personal man o pankumunidad. bako nin huli ta ako sana an magibo kaini, alagad nin huli ta kaipuhan na lambang saro satuya mag-ambag.

hanggan sa masurunod giraray!